De helft van alle organisaties heeft geen bestaansrecht – Sven Rickli over de Menselijke Revolutie

Ruim de helft van alle organisaties in Nederland heeft geen bestaansrecht. Dat is de openingszin van een gesprek dat mij niet meer loslaat. Sven Rickli, grondlegger van de Menselijke Revolutie, organisatiepsycholoog en auteur, spreekt met het gezag van iemand die weet waarover hij het heeft. En hij is niet bang om dat te laten voelen.

“Ruim de helft van alle organisaties in Nederland heeft geen bestaansrecht”

De uitspraak klinkt hard. Sven bedoelt haar als spiegel. De meeste organisaties kunnen de tegenfeitelijke vraag niet beantwoorden: wat zou de maatschappij, de markt, of hun eigen medewerkers werkelijk verliezen als zij er morgen niet meer waren?

Voor veel bedrijven is het antwoord ontnuchterend. Niets. Of erger.

“Sterker nog, heel veel organisaties moeten als ze heel eerlijk zijn bekennen dat de markt of de maatschappij alleen maar zou winnen als ze niet meer zouden bestaan. Omdat ze verslavende producten verkopen, of vervuilende producten, of ziekmakende producten.”

Een provocatie die doel treft. Sven wil niet shockeren. Hij gelooft oprecht dat het anders kan. Moet. En aantoonbaar werkt. Dat is precies waarom ik hem wilde interviewen voor BrightVibes. Wij maken content over mensen die het verschil maken, en Sven maakt het verschil.

Menselijkheid als antwoord op het AI-tijdperk

Honderden miljarden stromen naar artificial intelligence. De vraag dringt zich op: hoe verhoudt een menselijke revolutie zich tot die onstuitbare technologische golf?

Het antwoord van Sven is verrassend kalm.

“In kunstmatig zien we dat we steeds meer behoefte hebben aan echtheid en waarachtigheid. Want als wij waarheid niet meer kunnen onderscheiden in die technologische hoek, dan gaan we daar naar op zoek. En die vind je in de echte wereld. We smachten naar die echtheid.”

Technologie maakt ons niet minder menselijk. Zij maakt de behoefte aan menselijkheid schrijnend zichtbaar. En de cijfers bewijzen het. Sven wees mij op een opvallende kentering: waar de top vijf van managementboek.nl vroeger werd gedomineerd door titels over AI, SEO en business kpi’s, staan daar nu uitsluitend mensthema’s. Zijn boek de Menselijke Revolutie voert die lijst aan als het best verkochte managementboek van Nederland.

Op een heldere zomerochtend in juni, met het ruisen van de Noordzee als decor, voerde ik dit gesprek met Sven in Bergen aan Zee. De setting paste bij de man: open, rustig, zonder poespas. Als filmmaker en interviewer probeer ik altijd de omgeving te kiezen die past bij het verhaal. Bergen aan Zee paste perfect bij een gesprek over echtheid en menselijkheid.

Het grootste gif van het industriële tijdperk

Sven heeft een bijzonder scherp oog voor taal. Taal, zo betoogt hij, verraadt feilloos hoe een organisatie over mensen denkt.

“Als je taal hoort zoals poppetjes, of we hebben handjes nodig, of fte’s, of personeelsnummers – dat is allemaal machinaal taalgebruik over de mens.”

Ik moest even slikken bij die opsomming omdat het mij deed denken aan de twintig jaar waarin ik zelf bij grote bedrijven werkte. Want wie herkent dit niet? Mensen worden niet door een wasstraat geleid. Toch behandelen talloze organisaties hen alsof dat wel degelijk het geval is. Het resultaat is een gif dat sluipend zijn werk verricht: medewerkers die zichzelf als een middel ervaren in plaats van als een doel.

Het industriële tijdperk heeft ons geconditioneerd te geloven dat efficiëntie en schaalgrootte de hoogste waarden zijn. Die conditionering heeft een prijs, en die rekening wordt nu gepresenteerd.

Van verdienmodel naar dienmodel

De kern van Svens boodschap is tegelijk ontwapenend eenvoudig en radicaal.

“In de werkwereld moeten we echt van verdienmodel naar dienmodel. Dus dat je als organisatie nadenkt: hoe dienen wij de mensen om ons heen? Hoe dienen wij de mensen in onze eigen organisatie?”

Dit is geen zachtzinnige oproep tot meer empathie op de werkvloer. Het is een fundamentele herziening van wat bestaansrecht betekent. Hoe meer een organisatie anderen dient, hoe steviger haar fundament.

Leiders die deze verschuiving niet doormaken, betalen een persoonlijke prijs. Sven is er onverbloemd over: wie uitsluitend zijn eigen salaris of zijn excelsheet bedient, verliest zichzelf. Die spijt manifesteert zich dikwijls pas aan het einde van een carrière. Of aan het einde van een leven.

“Dus als je spijtvrij wil zijn, dan moet je vooral andere mensen dienen.”

Menselijkheid is de allerbeste businesscase

De meest gehoorde tegenwerping: inspirerend verhaal, maar uiteindelijk toch soft. Kan een onderneming hier daadwerkelijk op gedijen?

Sven antwoordt zonder aarzeling.

“Menselijkheid is de allerbeste businesscase die er maar te bedenken is. En voorbeelden zijn legio.”

Sven illustreerde dit met voorbeelden uit de praktijk, waaronder HEMA. Een bedrijf dat tweehonderd miljoen verlies leed. Een nieuwe CEO die bezieling terugbrengt en de ziel teruggeeft aan de organisatie. Minder dan twee jaar later: zestig miljoen winst. Bezieling speelde daarin een cruciale rol.

Bezieling als strategie. Menselijkheid als businessmodel.

De paradigmashift die Sven beschrijft is even helder als uitdagend: stop met mensen als middel te beschouwen en resultaat als doel te behandelen. Draai de verhouding om. De mens is het primaire doel. Resultaat is het logische gevolg.

“Als je daarop durft te vertrouwen, dan maak je de paradigmashift van mensen als middel en resultaat als doel, naar de mens als doel en resultaat als logisch gevolg.”

Een beweging die groeit

Sven is meer dan auteur. Hij is grondlegger van de Menselijke Revolutie: een groeiende gemeenschap van mensen en organisaties die geloven dat het wezenlijk anders kan.

“Mijn droom en verlangen is dat er een hele grote community is van goede mensen, die goede dingen doen voor anderen. En dat brengt het boek ook echt. We zien dat die community aan het groeien is.”

De beweging verbindt mensen op het verlangen naar een nieuwe samenleving en een nieuw bedrijfsleven. Een dagelijkse keuze die elke leider, elke organisatie, elk mens kan maken die wil dat zijn werk er werkelijk toe doet.

Ik ben trots deel uit te maken van deze beweging.

De vraag die overblijft

Aan het einde van onze ontmoeting sprak Sven de zin uit die alles samenbrengt.

“Wees niet degene die het beste van de wereld wil zijn, maar wees degene die het beste voor de wereld is.”

Dat is de kern van de Menselijke Revolutie. Wat kun jij bijdragen?

Welke mooie menselijke organisaties ken jij? Deel het hieronder.

Bekijk het volledige interview en lees het boek ‘De Menselijke Revolutie’ van Sven Rickli. Het is het best verkochte managementboek van Nederland en een uitnodiging aan elke leider die het verschil wil maken.

Bestel het boek hier →